أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
79
قانون ( فارسى )
منظور از داروى تند ، ديك بر ديك ، فلدفيون و امثال آنها است . هرگاه بواسير سياه شد ، كلم را با روغن زيتون بپز و بر مقعد بيمار بگذار كه درد تسكين مىيابد اين عمل را چندين بار تكرار كن تا بواسير مىافتد . اگر بواسير از نوع توتى است يا شبيه آن است ، زاجها را بر آن بپاش ، خشك مىشود و مىافتد . گاهى ممكن است نياز به بريدن بواسير و شايد نياز به رگزنى و اسهال دادن خون بواسير باشد . داروهاى گردپاشيدنى و بخورها و بر مقعد ماليدنيها ، شايد به خوبى از عهدهء علاج بواسير توتى برآيند . فصل چهارم نزيف دادن باسور كر و كور اگر بواسير دم فروبسته و هيچ نزيفى ندارد ، قبل از هر چيز به وسيلهء آبتنيهاى زياد بيمار ، باسور را نرم كن ! اگر رگ صافن و رگ داخل زانو را بزنى در باز كردن دهانهء باسور بسيار مددكار است . اگر روغن مغز هلو ، روغن هستهء تلخ زردآلو ، گداختهء دنبهء كوهان شتر ، مخ گوزن ، مقل و امثال آنها را هريك به تنهايى و يا همه را باهم مرهم كنى و بر باسور بمالى شايد دهان باز كند . و اگر افشرهء پياز بسيار تند را كه با افشرهء بخور مريم ( گل سرنگون ) مرهم شود ، بر باسور كر بمالى ، كارش ساخته است . اگر همراه افشرهء پياز بسيار تند و بخور مريم ، قدرى از شيرهء گياهان ، داروى باسور و مويزك و چلغوز كبوتر قاطى باشد ، حتما دهانهء باسور را باز مىكند . و اگر اين داروها را با زهرهء گاو و بارزد درهم بسرشى بسيار بهتر خواهد بود . برگ فيجن ( سداب ) ، روغن بابونهء گاو چشمى و خوردن بابونهء گاوچشمى به تنها بواسير را به خونريزى وامىدارد ، و مسامها را گشاد مىكند . داروى هليله كه با بزرها سازند ، علاوه بر اينكه علاج بواسير است سبب خونريزى بواسير هم مىشود ؛ زيرا بزرهاى همراهش لطافت بخشند و باسور را نرم مىكنند . براى نزيف دادن و ريزش خون حبس شده در بواسير ، داروى تركيبى زير بسيار خوب است . نسخه : پيه هندوانهء ابو جهل به وزن سه درهم و مغز بادام تلخ به وزن چهار درهم را درهم بسرش و از آن فتيلهاى دراز بساز و در مقعد بيمار فرو كن و در آنجا بماند . بعد از يك ساعت فتيله را عوض كن و يكى ديگر به جاى آن قرار ده ! خلاصه در مدت پنج ساعت پنج بار فتيله عوض شود . اگر درد مقعد بسيار شدت يافت ، فتيله از روغن گل بردارد و در مقعد نگه دارد درد تسكين يابد . احتمال مىرود كه تنها زدن رگ صافن باسور را به خونريزى وادارد .